Planina Cer , mesto gde se stvarala istorija


Planina Cer

Nalazi se u severozapadnom delu Srbije, od Beograda je udaljen 110 km, od Šapca 35 km, a od Loznice 25 km. Pruža se u pravcu severozapad – jugoistok. Cer ne samo da ima zanimljivu istoriju, on ima i zanimljivu geomorfološku „istoriju“ , on je nekada zajedno sa Fruškom gorom, Slavonskim i Vršačkim planinama bio ostrvska planina u Panonskom moru. Sa svojom nadmorskom visinom od 687 m, kontinentalnom klimom i mikroklimom koja je bogata osvežavajućim vetrovima, bogatstvom vazduha kiseonikom i intezivnom insolacijom pogoduje svim kategorijama turista.

Kada govorimo o Ceru i ornitofauni, on će biti zanimljiv za mnoge ljubitelje posmatranja ptica, jer se Cer nalazi na migratornom putu ptica selica. Takođe ovde imaju i tri zaštićene vrsta ptica: seoski detlić, šumska ševa i rusi svračak (Liga za ornitološku akciju Srbije, Ptice Srbije i područja od medjunarodnog značaja, Dragan Simić i Slobodan Puzović). Cer spade i u područja od međunarodnog značaja prema IBA listi. Sem navedenih vrsta ptica, svoja gnezda na Ceru ima i orao mišar. Od divljači na Ceru su zastupljeni: lisica, divlja svinja, zec, srna ... Daždevnjak salamander na Ceru ima najveće hranilište u Srbiji.

Nastanak imena Cera vezuje se za brojna stabla drveta cer, a neki ga vezuju i za Rimsku boginju Cereru koja je bila božanstvo plodnosti i zaštitnica žita. Cer je bogat šumama hrasta, graba i bukve. U toku šetnje po šumama Cera mogu se naći brojne lekovite biljke (ima ih preko 100 vrsta) i šumsko voće: divlje jagode, jabuke, trešnje, kupine ... Nekada je Cer bio bogat vinogradarski kraj, po predanju vinovu lozu je doneo Rimski car Prob. Bez obzira na legendu, sa sigurnošću znamo da vinova loza potiče iz vremena vladavine Rimske imperije na ovim prostorima.

Njegovu bogatu istoriju stvarali su Iliri, Tribali, Avari, Huni, Sloveni ... Rimljani su na Ceru podigli i svoja vojna utvrđenja Trojanov grad u III v.n.e. i Kosanin grad u IV v.n.e.. Vizantija je takođe uvidela važan strateški položaj Cera na kojem je podigla svoje utvrđenje Konjuša u VI v.n.e., da bi sa njega kontrolisala Savsku dolinu i Srem. U toku vladavine Nemanjića na Ceru se grade i prvi manastiri, manastir Radovašnica i manastir Petkovica. Po legendi, iz Pocerskog sela Miloševac je i čuveni Srpski junak Miloš Obilić koji je pred svoj odlazak u Kosovski boj počeo da gradi manastir Čokešinu. Cer je oduvek bio na raskrsnici raznih kultura i naroda, koji su prelazili preko njega, neki su i ostajali na njemu i u živopisnim predelima osnivali sela. Oni su svoj trag ostavili u narodnim običajima i tradiciji lokalnog stanovništva. U srednjem veku, preko Cera, je prolazio i karavanski put Dubrovačkih trgovaca.

 U Cerskim selima uvek su se rađali junaci. Cer je uvek u svojoj istoriji stvarao ,epske, junake od ratnika koji su vodili bitke na njemu.

Legendarna Cerska bitka koja se vodila od 15/16. avgusta do 19. avgusta 1914. godine, na širokom prostoru planine Cer, ostala je zabeležena u srpskoj, evropskoj i svetskoj istoriji kao prva samostalna pobeda srpske vojske i prva pobeda saveznika u toku Prvog svetskog rata, koja je imala ozbiljne posledice za Austro – Ugarsku monarhiju. Na najvišem vrhu planine Cer na Šančinama, vodila se 19. avgusta 1914. godine, odlučujuća borba pod komandom majora Velimira Čekerevca. Veliki Srpski đeneral i vojvoda Stepa Stepanović u toku Cerske bitke, zajedno sa svojim Srpskim ratnicima i Cerskim junacima „održao je lekciju iz ratovanja“ , tada velikoj vojnoj sili austrougarskoj. Na Ceru je junački poginulo 16.150 srpskih junaka i 23.000 austrougarskih vojnika. U sećanje na Cerske junake i legendarnu Cersku bitku 1928. godine u selu Tekerišu , podignut je monumentalan Spomenik sa Spomen kosturnicom posvećen Cerskim junacima. Spomenik je napravljen od Cerskog granita, na vrhu spomenika je orao koji u kljunu drži lovorov venac, simbol moći i pobede. Reči na Spomeniku „Vaša dela su besmrtna“ opisuju zahvalnost i ponos Srpskog naroda prema Cerskim junacima i Srpskim ratnicima.

Jedno je sigurno, dolazak na Cer i upoznavanje sa njegovom bogatom istorijom, prirodnim vrednostima, tradicijom i običajima neće vas ostaviti ravnodušnim. Brojni vidikovci otkriće vam zašto Cer nazivaju i „Zapadnom kapijom Srbije“. Na Ceru se prepliću prošlost i sadašnjost, legenda i stvarnost … Cer se sa svojom raskošnom lepotom prirode, ponosno stoji, kao dragulj na kruni severozapadne Srbije. Po njegovim padinama, kao biseri, rasuta su sela Jadra, Pocerine i Mačve. U toku šetnje šumskim stazama i posete Trojanovom i Kosaninom gradu, sigurno ćete se zapitati , gde su ćerke mitskog cara Trojana? Ne tražite ih nećete ih videti, one vide vas i raduju vam se svaki put, jer baš su vas možda one i dovele na Cer da se poklonite senima Cerskih junaka!

 Dobro došli na planinu Cer!

 

Autor teksta: Ana Pavlović, licencirani turistički vodič specijalizovan za planinu Cer

 


 Pogled na planinu Cer iz Pocerine

Foto: Ana Pavlović

Kosanin grad

Foto: Ana Pavlović

Trojanov grad

Foto: Ana Pavlović


Šumske staze na Ceru

Foto: Ana Pavlović

Napomena: Korišćenje objavljenog teksta obavezuje navođenje njegovog izvora. Bez saglasnosti autora nije dozvoljeno korišćenje navedenog teksta u komercijalne svrhe i publikacije.

Dodatne informacije